Która firma? Ile kosztuje test DNA?

/
30 Comments

Istnieją trzy główne firmy, które specjalizują się w wykonywaniu testów genetycznych dla celów genealogicznych – są to 23andMe, Ancestry i Family Tree DNA. Każda z nich ma swoje wady i zalety, więc wybór właściwej zależy od Twoich priorytetów.

UWAGA: Ostrzegam przed zamawianiem testów DNA w polskich firmach - są znacznie droższe, nie dają dostępu do bazy krewnych i badają przeważnie mniej pozycji. Więcej na ten temat tutaj.


Testy autosomalne

Wszystkie z tych trzech firm oferują testy autosomalne. Jeśli zależy Ci przede wszystkim na wynikach zdrowotnych, 23andMe jest właściwym wyborem. Ponieważ wiele osób bada się w 23andMe właśnie ze względów zdrowotnych, spora część użytkowników tej strony w ogóle nie interesuje się genealogią i nie odpowiada na wiadomości. Mimo to 23andMe ma wiele cennych narzędzi genealogicznych – najdokładniejsze wyniki etniczne (można zobaczyć które segmenty DNA pochodzą z danej populacji) czy możliwość sortowania wyników według linii (krewni ojca osobno i krewni matki osobno - narzędzie niedawno wprowadzone również w FTDNA). Niestety cena testu wynosi 199$, a koszty wysyłki do Polski są dość wysokie – 86,99$. Każdy kolejny zestaw zamówiony na ten sam adres (i łącznie opłacony) ma 20% zniżki. Jeśli korzysta się z niezależnej firmy zajmującej się przesyłaniem paczek z adresu przejściowego (np. Shipito)  koszt przesyłki może zmaleć do ok. 20-30$. Łączny koszt testu (razem z wysyłką) wynosi więc w najtańszym wypadku ok. 220$ (ok. 850 złotych). 23andMe – w przeciwieństwie do dwóch pozostałych firm – bardzo rzadko oferuje sezonowe zniżki.

Ancestry i Family Tree DNA oferują bardzo podobne testy autosomalne i są najlepszym wyborem dla celów genealogicznych (istnieje również możliwość uzyskania na ich podstawie wyników zdrowotnych za pomocą zewnętrznego programu Prometeaza). Ponieważ obie firmy są skoncentrowane na genealogicznym zastosowaniu testów genetycznych użytkownicy ich stron zwykle wiedzą dość sporo o historii swych rodzin, co ułatwia znalezienie krewnych. FTDNA często ma promocje (z okazji Dnia Ojca, Dnia Matki, Dnia DNA, Świąt Bożego Narodzenia itd.) – zwykle cena zostaje wtedy obniżona z 79$ do 69$ (ok. 280 złotych). Wówczas za podobną cenę do ceny jednego zestawu 23andMe (ok. 230-240$ łącznie z kosztami przesyłki, tj. 880-920 złotych) można zamówić aż trzy testy w FTDNA (np. dla rodziców i babci).

UWAGA: Jeśli chcesz zbadać DNA starszego członka rodziny, najlepszym wyborem jest Family Tree DNA. Ich laboratorium przechowuje próbki przez okres co najmniej 25 lat, co pozwala na ponowne zbadanie DNA, gdyby kolejne pobranie próbki było w przyszłości niemożliwe.

Chromosom Y i DNA mitochondrialny

Chromosom Y i DNA mitochondrialny badają z tych trzech firm 23andMe i Family Tree DNA (warto jednak zaznaczyć, że w 23andMe nie są badane wystarczająco dokładnie, by mogły potwierdzić genealogiczne pokrewieństwo). W Family Tree DNA najlepiej jest rozpocząć badania od testu Y37, którego cena wynosi 169$ (179$ z przesyłką), czyli ok. 680 złotych. Cena ta jest niższa w okresie promocyjnym.

Jeśli chcemy zbadać DNA mitochondrialny najlepiej wybrać pełne sekwencjonowanie DNA mitochondrialnego w Family Tree DNA za 199$ (209$ z przesyłką), czyli ok. 790 złotych. Jest to najdokładniejszy test mitochondrialny dostępny na rynku.

23andMe bada chromosom Y i DNA mitochondrialny w ramach testu autosomalnego (ok. 750 złotych). Wyniki te mają jednak bardzo ograniczone zastosowanie genealogiczne i podają tylko ogólne informacje o pochodzeniu w prostej linii męskiej i żeńskiej. Znajomość tych ogólnych wyników pozwala jednak na zakup dokładniejszych testów w firmie YSEQ, która oferuje uzupełniające testy po niskich cenach, ale nie daje niestety dostępu do wyszukiwarki krewnych.


Na czym polega badanie?

Ancestry i 23andMe pobierają DNA ze śliny. Przed napluciem do przesłanej probówki należy odczekać odpowiedni czas (ok. 1-2 godzin) bez picia i jedzenia. Family Tree DNA przesyła wymazówki (patyczki zakończone “szczoteczką”), którymi pobiera się komórki z wewnętrzej strony policzka.


30 komentarzy:

  1. Dzień dobry, jeśli chciałabym dowiedzieć się jak najwięcej o pochodzeniu członków (etniczne, % z jakich krajów itp.) lepiej zdecydować się na podstawowy test ancestry czy Family Finder z Family Tree DNA?

    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Czy oba zbadają zarówno od strony ojca i matki?

      Usuń
    2. Tak - testy autosomalne badają linie obojga rodziców i ustalają etniczne pochodzenie - więcej na ten temat w artykule "Czy DNA dziedziczę po wszystkich przodkach?". Jeśli ma Pan(i) możliwość zamówienia testu starszym członkom rodziny (np. dziadkom, rodzeństwu dziadków lub rodzicom), to polecałbym zamówienie testu Famly Finder w FTDNA. Następnie może Pani za darmo przenieść wyniki do bazy GEDmatch i zyskać dostęp do obydwu baz (badania lepiej zaczynać nie od siebie, ale od najstarszych członków rodziny).

      Usuń
  2. 23andMe z tego co widziałam ma swojego polskiego odpowiednika. Zdrowegeny.pl oferuje identyczne badania i to na terenie Polski. Fajnie że coś takie weszło na nasz rynek :) Świadczy to o tym że jesteśmy coraz bardziej świadomi:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety nie mogę się zgodzić. Moim zdaniem świadczy to o niskiej świadomości - tym testom bardzo daleko od 23andMe, FTDNA czy Ancestry. "Zdrowe geny" mają niezdrowe ceny - za zbadanie kilku genów płaci się tyle co za zbadanie tysięcy genów w zachodnich firmach genealogiczno-genetycznych.

      Dlatego jeszcze raz mocno przestrzegam przed zamawianiem testów genetycznych w polskich firmach - to strata pieniędzy.

      Usuń
  3. Jeśli jednak nie mam szansy na pobranie DNA od starszych członków rodziny a jedynie od siebie: powinnam wybrać podstawowy test Ancestry czy Family Tree DNA??

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie ma dużej różnicy między tymi testami - Family Tree DNA ma więcej użytkowników z Europy, a Ancestry więcej z Ameryki. FTDNA ma też nieco lepsze narzędzia do analizy DNA niż Ancestry - główna różnica będzie polegała na puli krewnych, do których będzie miała Pani dostęp.

      Usuń
  4. Witam serdecznie, bardzo dziękuję za ten artykuł. A co Pan sądzi o tej stronie i ich badaniach: http://www.test-dna.pl/ekspertyza-pochodzenia.html ? Będę wdzięczna za odpowiedź. Pozdrawiam, Izabela

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak jak napisałem w artykule, ostrzegam przed polskimi firmami, które - tak jak ta podana przez Panią - oferuje testy za kosmiczne ceny (899 złotych!). Jeśli chce Pani dowiedzieć się o genetycznym pochodzeniu przodków, zachęcam do zamówienia testu Family Finder, który da Pani bez porównania więcej informacji i za zdecydowanie niższą cenę (ok. 300 złotych).

      Usuń
  5. Dziękuję za artykuł. Mam pytanie: Jak długo trzeba czekać na wyniki testu od złożenia zamówienia w 23andMe, Ancestry czy Family Tree DNA? Myślę, żeby w ten sposób zrobić rodzicom prezent na Święta.

    OdpowiedzUsuń
  6. Witam, przymierzam sie do testu 23andme, chcialam mezowi na urodziny sprawic, ale te koszty przesylki sa przerazliwe. Na swieta podobno test kosztowal 99 usd, teraz 149 usd, czy jak sie zamawia dwa od razu tokosty przesylki sie sumuja? 2x 86 usd? Zastanaiam sie czy najperw mezowi czy od razu dla nas obu zamowic.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Sprawdziłem przed chwilą aktualne koszty wysyłki dwóch testów 23andMe do Polski - wynoszą 225,99$ (ok. 900 zł). Cena dwóch testów zamówionych łącznie (bez kosztów przesyłki) wynosi 268,20$ (ok. 1100 zł). Za tę kwotę mogłaby Pani zamówić np. pięć testów Family Finder. Dowiedziałaby się Pani w ten sposób więcej o swoich korzeniach - dzięki badaniu DNA dodatkowych krewnych będzie mogła Pani ustalić, które geny pochodzą od którego przodka.

      Usuń
  7. Witam serdecznie. Po lekturze Pana artykułu w zasadzie wciąż mam wątpliwości- nie jest dla mnie do końca jasne, który test należałoby wybrać, by jednoznacznie stwierdzić, czy mam żydowskie korzenie (Family Finder?) ? Dziękuję za odpowiedź z góry, Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli chciałaby Pani sprawdzić, czy ma pochodzenie żydowskie, proszę zamówić test Family Finder, klikając tutaj. Jednak - ze względu na ubytek przodków genetycznych - zachęcam, by w pierwszej kolejności (jeśli to możliwe) zbadać wcześniejsze pokolenie, np. rodziców. Jeśli Pani żydowskie pochodzenie jest stosunkowo odległe (np. żydowski przodek w szóstym pokoleniu), jest możliwe, że nie odziedziczyła Pani po nim DNA (ale np. Pani rodzic już tak). Jeśli ktoś z pokolenia Pani pradziadków lub prapradziadków był Żydem lub Żydówką, wyniki Pani testu z pewnością wskażą żydowskie korzenie.

      Pozdrawiam i życzę wielu ciekawych odkryć
      E.J.G.

      Usuń
  8. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń

  9. 26 lutego 2017 22:32
    Witam. Chciałabym zrobić sobie test dna który daje konkretne wyniki w procentach z których krajów pochodzą moi przodkowie, raczej niż z których regionów świata. Przeglądałam kilka stron, w tym polecanych wyżej przez pana. Mam mętlik w głowie. Ktora firmę wybrać? Ancestry.com podobno podaje pochodzenie z konkretnego kraju w procentach, jednakże ma bardzo dużo negatywnych opinii ( swoją droga to troche dziwne). Ktora firma zapewni mi wyszczególnienie konkretnych krajow pochodzenia przodków w takim razie?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wszystkie trzy główne firmy dzielą wyniki etniczne na regiony świata (lub czasem poszczególne populacje, np. Żydzi aszkenazyjscy). W dużej mierze jest to spowodowane tym, że współczesne granice często nie odzwierciedlają podziałów populacyjnych sprzed setek lat. Jednak po wykonaniu testu DNA (np. Family Finder w FTDNA - najbardziej korzystna cenowo opcja), może Pan wyniki przenieść za darmo do bazy GEDmatch - ich kalkulatory etniczne podają konkretne narody (np. Niemcy, Rosjanie, Polacy, Litwini). Mimo to do etnicznej części testów DNA warto podchodzić ostrożnie, kalkulatory są cały czas udoskonalane w oparciu o nowe próbki (np. FTDNA zapowiedziało, że w najbliższym czasie zaktualizuje algorytm). Wielu informacji na temat etnicznego pochodzenia może Pan też dowiedzieć się na podstawie genetycznych krewnych - jeśli ma Pan np. wielu krewnych, którzy są Tatarami, jest spore prawdopodobieńtwo, że któryś z Pana przodków również był Tatarem.

      Usuń
  10. Dziękuje za odpowiedz. Niestety mam bardzo znikome info na temat rodziny, stad potrzeba zrobienia testu. Co pan sądzi na temat firmy Ancestry https://www.ancestry.co.uk/dna/
    Cena testu jest przyzwoita, ale opinie widziałam rożne. Mimo to biorę na nie poprawkę , bo nikt tak naprawdę nie wie co robili nasi przodkowie 😉 I w opinie typu 'wiem ze jestem od pokoleń 100% Szkotem ' niestety mnie nie przekonują, wiec biorę na nie poprawkę.

    OdpowiedzUsuń
  11. Widziałem na YouTube wiele filmików typu "Am I what!?" gdzie ludzi dostawali wyniki z bardzo dokładnymi danymi nie np "europa" "azja" tylko np "Kaukaz" "Anatolia" "Italia" "Azja Centralna" "Europa Wschodnia" etc.. Czy to jest właśnie to o czym pan pisze czy może to coś innego?

    OdpowiedzUsuń
  12. czy jakieś testy oferują na tyle szczegółowe informacje,że dowiem się w jakiej części jestem Łemkinią (o Łemkach wiadomo,że są spokrewnieni ze starożytnymi Skandynawami i że te haplogrupy zniknęły z Europy w starożytności nie wiadomo gdzie i w jakich okolicznościach, a jakieś niedobitki zostały w ludności łemkowskiej oraz na małej wyspie w Chorwacji, a powiązania wyst też z ludnością Azji Wsch.), podobnie jest z Baskami też jest wiele teorii na temat ich pochodzenia, a w mojej rodzinie występuje baskijskie nazwisko, czy jakieś testy są na tyle szczegółowe i czy temat jest w ogóle zbadany, bo może brak w bazach danych na temat Łemków,Wołosów, Tatarów, Basków itd., bo osoby, które językowo i kulturowo obecnie identyfikują się z tymi grupami mogą mieć z nimi genetycznie mało wspólnego, a osoby faktycznie genetycznie powiązane mogą nie mieć pojęcia o języku czy nawet egzystencji takich grup etnicznych

    OdpowiedzUsuń
  13. Dzień dobry, moja mama została adoptowana. Nie znam przodków z jej strony. Jaki test wybrać i w której firmie aby maksymalnie zwiekszyc szanse na jakiś trop? Dzięki.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzień dobry! Czy wie Pani, czy Pani dziadkowie pochodzili z Polski? Jeśli tak, to w pierwszej kolejności polecałbym zamówić test Family Finder (może go Pani zamówić, klikając tutaj). Jednak w sytuacji szukania biologicznej rodziny, najlepiej dołączyć jest do jak największej liczby baz, więc oprócz testu Family Finder i przeniesienia wyników do darmowej bazy GEDmatch, zachęcałbym do zbadania Pani mamy również w AncestryDNA. Jeśli w tych trzech bazach nie będzie miała Pani stosunkowo bliskich krewnych, to pozostanie jeszcze próba w 23andMe. Trudno zawczasu przewidzieć, w której z tych baz zbadali się Pani stosunkowo bliscy krewni. Możliwe, że w przeciągu kilku godzin po otrzymaniu wyników będzie Pani w stanie ustalić tożsamość dziadków, ale jest też możliwe, że analiza drzew i DNA zajmie kilka miesięcy lub nawet kilka lat - wszystko zależy od tego, jak bliscy będą odkryci przez Panią genetyczni krewni (np. łatwiej ustalić tożsamość rodziców, jeśli z najbliższymi genetycznymi krewnymi dzieli się 200 cM, a nie tylko 50 cM - choć i takie przypadki nie są beznadziejne). Życzę powodzenia w poszukiwaniach - gdyby miała Pani jeszcze jakieś pytania, zachęcam do kontaktu na mój adres elektroniczny.

      Pozdrawiam, życząc wielu ciekawych odkryć
      E.J.G.

      Usuń
  14. Dzień dobry, moja mama została adoptowana. Nie znam przodków z jej strony. Jaki test wybrać i w której firmie aby maksymalnie zwiekszyc szanse na jakiś trop? Dzięki.

    OdpowiedzUsuń
  15. Moi rodzice jak i krewni ze starszego pokolenia juz nie zyja,ale dysponuje scietymi,krotkimi wlosami mojego taty.czy ,ktoras z tych firm dopuszcza tego rodzaju probki i ewentualnie jak wielka ma byc probka?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli nie ma Pan możliwości zbadania rodzeństwa rodziców, to najlepiej zbadać siebie oraz rodzeństwo (a później rodzeństwo cioteczne). Niestety żadna z tych firm nie bada DNA z włosów. Zachęcam do zbadania atDNA (test Family Finder, może go Pan zamówić tutaj - akurat trwa promocja).

      Pozdrawiam, życząc wielu ciekawych odkryć
      E.J.G.

      Usuń
  16. dziekuje za kompetentna informacje!

    OdpowiedzUsuń
  17. Wspaniała strona, bardzo dziękuję. Mam ostatnią wątpliwość przed nabyciem testu: czy w FamilyTree DNA można najpierw zamówić sam test autosomalny, a następnie, po otrzymaniu wyników, zamówić dodatkowo np. test Y37 bez konieczności ponownego wysyłania próbki?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, istnieje taka możliwość. Jeszcze przez kilka godzin trwa promocja, szczegóły tutaj.

      Pozdrawiam, życząc ciekawych odkryć
      E.J.G.

      Usuń

Obsługiwane przez usługę Blogger.